Incamake ku Mushinga
- Umushinga Kongo Nili Itoshye uherereye mu misozi miremire igabanya amazi atemba mu mugezi wa Congo n’uwa Nili. Iyi misozi irangwa n’amashyamba cyimeza yiganjemo parike eshatu z’igihugu, arizo: Pariki y’Igihugu y’Ibirunga, Pariki y’Igihugu ya Gishwati-Mukura, na Pariki y’Igihugu ya Nyungwe.
- Uyu mushinga ni uwa Guverinoma y’u Rwanda, ihagarariwe na Minisiteri y’ibidukikije watewe inkunga n’ikigega kibungabunga ikirere (GCF) ukaba urimo gushyirwa mu bikorwa n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe amashyamba (RFA) ku bufatanye n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe kubungabunga umutungo kamere w’amazi (RWB), Urwego rushinzwe Iterambere mu Rwanda (RDB), Umuryango ushinzwe kwita ku nyamaswa zo mugasozi (WCS), Umuryango mpuzamahanga ushinzwe Ubutabazi n’Iterambere (CORDAID) n'Uturere ibikorwa by’umushinga bikorerwamo.
- Uyu mushinga ugamije gufasha abaturage guhangana no kongera ubudahangarwa ku mihindagurikire y’ibihe. Imbibi z’aho umushinga uzakorera ni ahantu hafite ubuhaname buri hejuru ya metero 1900 z’ubutumburuke. Mu buryo butaziguye uyu mushinga uzagirira akamaro abagenerwabikorwa b’ingenzi 1.254.242 (harimo abagore 654.404) bubakirwa ubushobozi bwo guhangana n’imihindagurikire y’ibihe. Uyu mushinga uzanafasha mu buryo buziguye abantu 9.260.745 kandi utange akazi hafi ku bantu 24.212. Uyu mushinga uzatuma habaho igabanuka ry’ibyuka bihumanya ikirere (CO2) ku kigero cya toni 1.204.448 CO2 bitarenze umwaka wa 2043.
- Uyu mushinga uzibanda ku nzego z’ibikorwa z’ingezi eshatu (3):
- Gushyira mu igenamigambi ry’imikoreshereze y’ubutaka, ingamba zo guhangana no kugabanya ingaruka z’imihindagurikire y’ikirere;
- Gutera, kubungabunga amashyamba no gusubiranya umwimerere w’imisozi n’ibibaya;
- Kuzamura imibereho myiza y’abaturage kugirango bagire ubudangarwa ku mihindagurike y’ikirere. Ibice bigize umushinga
- Uturere umushinga ukoreramo: Nyamagabe, Nyaruguru, Nyamasheke, Rusizi, Karongi, Rutsiro, Nyabihu, na Ngororero.
- Intego zo gusana imiterere y’ubutaka
- Hegitari 5,000 z’ahangiritse muri Pariki y’Igihugu ya Nyungwe n’iya Gishwati-Mukura.
- Hegitari 3,346 z’ahazaterwa ibiti bivangwa n’imyaka: amaterasi mashya no gusazura asanzwe.
- Hegitari 1,000 z’ahaterwa ibiti bivangwa n’ubworozi mu nzuri.
- Hegitari 1,500 z’ubutaka bwo ku nkombe: inkombe z’imigezi n’ibishanga.
- Hegitari 2,500 z’ahari amashyamba akomye n’atanga umusaruro.
- Intego z’imibereho myiza
- Guteza imbere ibicuruzwa 5 by’ingenzi mu ruhererekane rw’agaciro birimo avoka, ubuki, n’ubuhinzi bw’imboga n’imbuto.
- Gushyigikira amakoperative 20 y’ubworozi bw’inzuki.
- Gufasha amashyirahamwe 10 y’ubuhumbikiro bw’imbuto ayoborwa n’abagore n’urubyiruko.
- Amakoperative 3 y’abayobora ba mukerarugendo.
- Ingo 8,500 zizahabwa imbabura zirondereza ibicanwa.
- Ingo 5,405 zizatera ibiti bivangwa n’imyaka, aho 50% ari abagore.
- Ibipimo by’umusaruro
- Kugabanya toni 250,841 z’imyuka ihumanya ikirere (tCO2-eq) mu myaka 5 na toni 1,204,448 mu gihe cy’imyaka 20.
- Hegitari 144,058 zizaba zicungwa mu buryo burambye bujyanye no guhangana n’imihindagurikire y’ikirere.
- Abantu 4,062,633 bafite imibereho ihangana n’imihindagurikire y’ikirere.
- Abagenerwabikorwa
- Uburyo butaziguye: 1,254,242 (30% by’abagenerwabikorwa ba CND).
- Uburyo buziguye: 9,260,745 (52% ni abagore).
- Imirimo izahangwa: imirimo irenga 24,000.